กำหนดทิศทางอำนาจอธิปไตยทางดิจิทัล ผ่านแนวคิด Geopatriation

ในยุคปัจจุบัน โลกที่เต็มไปด้วยความผันผวน ตั้งแต่ประเด็นทางด้านภูมิรัฐศาสตร์ และข้อกำหนดทางกฎหมายในบางประเทศที่มีความเข้มงวดมากขึ้น สิ่งเหล่านี้กำลังสร้างความกังวล ให้กับองค์กรทั่วโลก ในด้านการจัดเก็บข้อมูล และการประมวลผลที่อาจส่งผลกระทบกับการให้บริการคลาวด์ ซึ่งคอยทำหน้าที่ในการจัดเก็บและประมวลผลข้อมูลได้

การหาพื้นที่จัดเก็บข้อมูลอย่างปลอดภัย จึงเป็นโจทย์สำคัญสำหรับทุกองค์กร เพราะการพึ่งพาบริการคลาวด์จากผู้ให้บริการในต่างประเทศมากเกินไป อาจทำให้องค์กรได้รับผลกระทบเป็นจำนวนมากในช่วงที่มีความผันผวนหรือปัญหาด้านภูมิรัฐศาสตร์ จึงได้เกิดแนวคิดที่เรียกว่า “Geopatriation”

Geopatriation คืออะไร?

Geopatriation เป็นแนวคิดการย้ายข้อมูล ภาระงาน (Workload) และแอปพลิเคชันจาก Global Cloud Hyperscalers กลับไปยังบริการคลาวด์ภายในระดับภูมิภาคหรือระดับประเทศขององค์กรที่ดำเนินงานอยู่ มีสาเหตุหลักมาจากปัจจัยด้านการเมืองระหว่างประเทศและกฎหมาย

"Geopatriation" เป็นคำศัพท์ใหม่ที่ได้รับความสนใจเป็นอย่างมาก โดยเฉพาะในวงการคลาวด์และเทคโนโลยีสารสนเทศ อีกถูกพูดถึงในหัวข้อ “Top 10 Strategic Technology Trends for 2026” โดย Gartner บริษัทวิจัยและที่ปรึกษา ด้านเทคโนโลยีระดับโลก โดยคาดการณ์ว่าภายในปี 2030 องค์กรในยุโรปและตะวันออกกลางกว่า 75% จะทำการย้ายข้อมูลกลับสู่ภูมิภาคของตนเพิ่มขึ้นอย่างมาก จากสัดส่วนไม่ถึง 5% ในปี 2025 จากการผลักดันที่เพิ่มขึ้นเกี่ยวกับอธิปไตยทางข้อมูล AI (AI Data Sovereignty) และความยืดหยุ่นในโลกที่มีความผันผวนทางการเมืองสูง

ทำไม Geopatriation จึงเป็นประเด็นที่ได้รับความสนใจมากขึ้น?

ด้วยสถานการณ์ในปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นความขัดแย้ง การเปลี่ยนแปลงในกฎการค้าระหว่างประเทศ หรือความตึงเครียดทางการเมืองที่เพิ่มขึ้น อีกทั้งในอนาคตล้วนอาจเกิดความไม่แน่นอนได้ ซึ่งอาจองค์กรทำให้องค์กรกังวล เกิดความไม่มั่นใจในการเก็บข้อมูลที่อยู่ภายนอกพื้นที่ของตน เพราะหากเกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิดก็อาจส่งผลต่อการให้บริการหรือธุรกิจต่าง ๆ ได้

ในประเด็นของ “Geopatriation” หากพูดให้เห็นภาพก็คือเรื่องการมีอำนาจการควบคุม หรืออธิปไตยทางข้อมูล ซึ่งแทนที่จะฝากข้อมูลไว้บนคลาวด์ระดับ Hyperscaler ที่ข้อมูลอาจไปวางอยู่ในประเทศอื่น แต่ให้องค์กรที่เลือกทำการย้ายข้อมูลมาสู่คลาวด์ในประเทศ หรือภูมิภาคของตนเอง เพื่อหลีกเลี่ยงกฎหมายต่างชาติ ที่อาจขัดกับกฎระเบียบในท้องถิ่นได้

การพึ่งพาการจัดเก็บข้อมูลจากต่างประเทศที่มากเกินไป อาจเกิดความเสี่ยงจากเหตุการณ์เหล่านี้ได้ การมีข้อมูลที่เก็บอยู่ในบริการคลาวด์ในประเทศตัวเอง นับเป็นการช่วยรักษาอธิปไตยข้อมูลที่แท้จริง และสะท้อนถึงการให้ความสำคัญกับข้อกำหนด กฎระเบียบ และความไว้วางใจในยุคที่ โครงสร้างพื้นฐานดิจิทัลถูกกำหนดโดยพรมแดนทางการเมือง

อีกทั้งช่วยให้องค์กรสามารถตอบสนองต่อความเปลี่ยนแปลงของโลกที่อาจเกิดขึ้น พร้อมให้ความสำคัญกับอธิปไตยทางข้อมูล ในยุคที่ข้อมูลกลายเป็นทรัพยากรที่มีค่าที่สุด การมีอำนาจควบคุมข้อมูลของตนเองจึงเป็นเรื่องสำคัญยิ่ง ดังนั้นองค์กรที่มองหาความมั่นคง ความยืดหยุ่น และการปฏิบัติตามกฎระเบียบในโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว Geopatriation อาจเป็นหนึ่งในกลยุทธ์สำคัญที่ควรพิจารณาอย่างจริงจังต่อยุคสมัยที่มีความผันผวนได้

อ้างอิง :

Gartner

Ubantu

Canonicial

AIdatainsider

Truefoundry